 |
|
Het is rond 10.00 uur in de ochtend als een uitgelezen gezelschap zich verzamelt bij de check-in-balie van de luchtvaartmaatschappij IBERIA.
De families Haardt, Jens, de Kreij, Schaap, Schuringa, Slager, Visser en Guy Mullens hebben er zogezegd ‘Zin An’ .
Symon wacht ons op met de tickets. Voorspoedig worden de formaliteiten geregeld en is eenieder op weg om dan wel belastingvrij toe te slaan of gewoon die lekkere kop koffie te gaan drinken. Hoewel, ook Jan de Kreij heeft zijn goede humeur niet laten verpesten door een taxi die niet kwam opdraven.
De tocht naar Spanje is met eigen vervoer ondernomen door de families Carp, Dekker, von Lindern, Rottenberg, Verhees en natuurlijk de reeds in Spanje verblijvende familie Leal (Els en Ramon).
Iberia doet wat er van een vliegmaatschappij verwacht mag worden en op tijd landen we in Madrid. Hier staat de bus keurig klaar en maken we kennis met de chauffeur, laten we hem Miquel noemen, die ons verder deze week zal rondrijden.
We gaan naar het noorden naar Parador Tordesillas, wat onze uitvalsbasis zal zijn tot woensdagochtend.
Voordat we gaan borrelen en eten heeft iedereen ruim de tijd om de perfecte documentatie map van Symon op z’n gemak nog eens door te nemen.
Deze avond blijven we in het hotel en eten we aan een grote lange tafel. Echtparen worden resoluut uit elkaar gezet, opdat men weet hoe het er de rest van de week aan toe zal gaan.
Na het eten natuurlijk nog even napraten in de bar.
Het gaat nu echt beginnen. Na een goed verzorgd ontbijt opgewekt de bus in op weg naar onze eerste Bodega in Panafiel. In het kader van de ‘education permanente’ wijst Rudi er ons op subtiele wijze op dat we toch echt ’s avonds geacht worden zelf de koffie af te rekenen.
Het is prachtig zonnig weer en na een niet al te lange rit arriveren wij bij Bodega Reyes.
Deze Bodega is eigendom van Juanjo en Luis Reyes, met hun vader Téofilo als oenoloog en agronoom.
Téofilo is een levende legende in Ribera del Duero en in Spanje. Hij is in feite de maker van deze appellatie. Tot dan toe was deze streek (appellatie werd ze pas in 1982) voornamelijk van rosé wijnen en lichte rode wijnen (de zogenaamde ‘claretes’), met uitzondering van Vega Sicilia wel te verstaan. Met de komst en het inzicht van Téofilo zou de reputatie van de streek aanzienlijk verbeteren.
Alvorens te gaan proeven krijgen we eerst een uitgebreide rondleiding.
Omdat we midden in de oogstperiode zitten hangt er buiten een penetrante lucht van afvalproducten. Binnen ziet alles er zeer verzorgd en kraakhelder uit.
Dankzij Jan de Kreij maken we kennis met de problematiek van de eiken vaten. De leeftijd van het hout is van belang i.v.m. de afgifte van tannines.
Daarnaast is Amerikaans eiken over het algemeen zachter, derhalve meer zuurstofdoorlatend, dan eikenhout uit Frankrijk.
Het aanbod van wijnen op deze Bodega is beperkt tot twee soorten, welke wij ook mochten proeven.
Téofilo Reyes crianza 2001
98 % Tinto Fino (is : tempranillo), 2 %Albillo
14 maanden op Amerikaans eik
Wim Verleuven beschrijft in het boek ‘Monumenten van de Spaanse Wijn’ deze wijn als volgt:
Donkerrood van kleur, sappige neus van zwart fruit, cacao, pelswild, aangename vanilletoetsen. Veel fraicheur bij de aanzet. Sappige tannines met mooie fruitigheid.
Laat zich goed drinken, volumineus, evenwichtig. Aangename lange finale.
Navraag van uw schrijver dezes bij leden van ons gezelschap gaf een iets andere conclusie: Aardig maar niets bijzonders!
Dit in tegenstelling tot de tweede wijn waarvan men duidelijk vond dat deze wijn zich tot iets moois zou kunnen ontwikkelen.
Téofilo Reyes Reserva 2000
98 % Tinto Fino, 2% Albillo
20 maanden op Amerikaans eik
Nadat Symon de inmiddels 82-jarige Téofilo uitgebreid bedankte en de kalender met foto’s van Nederland had gegeven, vertrokken we vol goede moed naar de volgende afspraak.
Dat dachten wij.
Onze Spaanse gezel Ramon had echter zo zijn eigen opvatting en laste spontaan een extra bezoek aan een Bodega in.
Voor de liefhebber van georganiseerde busreizen en/of speurtochten een ware traktatie.
Voor een ander, met Hollandse zin in koffie, lag dit iets anders. Symon bleef bewonderingwaardig kalm onder deze inbreuk op het programma.
Waar bracht Ramon ons heen? Het werd Bodega Valduero van de familie Garcia Viadero. We wisten al van Ramons uitstekende contacten en ook nu was het raak.
Een prachtig landgoed met heuvels waarin de wijnvaten lagen opgeslagen. We werden rondgeleid en kregen een uitgebreide toelichting. Wat opviel is dat men experimenteert met eiken uit Rusland.
Valduero is groot 200 ha met 4.000 kg per ha.
Hierna weer even een kort ritje in de bus naar het nabije dorpje om daar in hun ontvangsthuis de wijnen te gaan proeven.
1- Valduero Crianza 2001
100% tempranillo, locaal genoemd ‘Tinto fino’
15 maanden op twee verschillende soorten eiken gevolgd door minimaal 12 maanden op de fles.
Commentaar producent: Deep ruby color, very alive. Fruity aroma’s balanced with spiciness and balsamic tones. In the mouth it is velvety, well structured with a good after taste.
2- Valduero Grand Reserva 1995
3- Valduero Grand Reserva 1990
4- Valduero Grand Reserva 1996
Deze Grand Reserva’s komen van meer 30- jarige wijngaarden. Na fermentatie wordt de wijn gedurende 48 maanden bewaard in zes verschillende soorten eiken vaten.
Commentaar producent: Impressive, deep dark red color. An explosion of aromas on the nose: leather, toffee, mature plum. On the palate flavors are intensive and evolve smoothly. Tannins are still alive in spite of the numbers of years passed. Delicate and long finish.
Ons gezelschap was het er unaniem over eens dat hier prachtige wijnen werden geschonken met als allerbeste de Grand Reserva 1996.
Ook op deze plaats een “Gracias” aan Ramon voor deze unieke introductie !
Na deze twee intensieve proeverijen wordt het toch echt tijd voor de lunch in Hotel Ribero del Duero. Een grote eetzaal, maar gezellig gegeten aan grote ronde tafels. Een heerlijke lunch. Een niet met name te noemen confrère vroeg zich overigens wel af of wat we dronken aan tafel wel rode wijn was.
Laat, laat, laat dus direct door naar onze laatste Bodega van deze dag:
Hacienda Monasterio.
Hier een uitleg en rondleiding van de commercieel directrice, Pilar Pastrama.
Enige feiten :
vinificatie overgenomen uit Bordeaux
druiventrossen in kistjes van 20 kg
geen sproeisystemen
alleen Frans eiken
1.500 tonnen in de Bodega
volgens mevrouw Pastrama is Frans eiken 3 maal zo duur als Amerikaans, en kost een nieuw vat € 600,--
uit een eik van 150 jaar oud komen maar twee vaten
voor Reserva’s worden alleen nieuwe vaten gebruikt.
Op het terras een prachtig uitzicht over de wijngaarden. Binnen, waar we de wijnen proefden, een mooie kijk in de kelder waar de vaten worden bewaard.
Proeverij:
1 Hacienda Monasterio Reserva 2002
2 Hacienda Monasterio Reserva 2001 -> topjaar
3 Hacienda Monasterio Reserva 1999 -> goed
4 Hacienda Monasterio Reserva 1998 -> de beste
Zeer sympathiek kregen wij tot besluit 4 dozen wijn mee voor bij het diner en een kurkentrekker.
In verband met het late tijdstip was er geen gelegenheid meer om het klooster in San Bernardo te bekijken. Terug naar onze Parador. Even opfrissen, borrel en aan tafel.
Uw verslaggever tekende op dat Bodega Valduero als beste werd ervaren en het bezoek aan Monasterio ook zeer geslaagd was, niet in de laatste plaats door de meegegeven wijnen.
Deze dag was er een apart programma georganiseerd voor de Dames. Wel een gids, Ignatio, maar het verwachte vervoer kwam niet opdagen. Met de nodige improvisatie/organisatie werd vol goede moed richting gekozen naar de plaats Valladolid voor sightseeing, shopping etc.etc. De stad Valladolid is de oude hoofdstad van Spanje en de geboorteplaats van Philips II.
Voor de heren in het gezelschap nam de spanning toe. Vol verwachting klopt ons hart. We gaan, met Els Keyzer, op weg naar ‘Vega Sicilia’.
Het is wederom prachtig weer, zo’n 20 graden. Ramon geeft blijk van zijn onverstoorbare, Spaanse, temperament. In zijn moedertaal weet hij de chauffeur te bewegen de bus te laten stoppen bij de Carrefour. Het is de hoogste tijd voor de aanschaf van filmrolletjes om het aanstaande hoogtepunt van de reis vast te leggen voor het nageslacht.
Vega Sicilia, we zijn er al een paar keer langsgereden maar nu gaan we toch echt naar binnen.
Dit gaat natuurlijk niet zo maar! Eerst stoppen we bij het wachthuisje. De bewaker komt vanzelfsprekend niet naar buiten. Wie de euvele moed heeft deze tempel voor druiven binnen te treden, dient zich zelf te melden! Een bus gevuld met, over het algemeen nette Heeren maakt geen indruk.
Toch mogen we naar binnen en worden we op allercharmantste wijze ontvangen door Maria, die ons deze ochtend zal begeleiden.
We beginnen met een uitgebreide rondleiding.
Vega Sicilia is onbetwistbaar het wijndomein met de rijkste geschiedenis uit Spanje. Niettegenstaande deze historische rijkdom blijft Vega Sicilia ook een van de modernste bodega’s van het Iberisch schiereiland. Dit is in niet geringe mate te danken aan zijn huidige eigenaar: familie Alvarez.
Vega Sicilia beschikt nog over een eigen tonelería, waar vaten worden gemaakt en hersteld. De vaten spelen een belangrijke rol: de Vega Sicilia Unico verblijft immers 7 jaar op vat. Deze Unico is tenminste 10 jaar oud voordat ze op de markt komt en bestaat uit 80% Tempranillo, 15% Cabernet Sauvignon, Malbec en Merlot.
Naast het vlaggenschip de Unico wordt er ook een Valbuena 5 ano op de markt gebracht. Voor beide wijnen geldt dat de wijnstokken minstens 15 jaar oud moeten zijn. Gedurende de rijpingsperiode van de druiven wordt elke wijngaard
zeer nauwlettend in het oog gehouden en zal beslist worden welke druiven gebruikt worden voor de Valbuena en welke voor de Unico.
Zowel de alcoholische als de malolactische gisting van de Unico vindt plaats in houten vaten.
Vervolgens wordt de wijn in de loop van de volgende jaren in telkens andere vaten bewaard. Na botteling blijft de wijn op de fles verder rijpen zolang men dit nodig acht.
Een andere unieke wijn van het domein is de Vega Sicilia Reserva Especial. Deze wijn is een blend van verschillende jaren, goede eigenschappen, ervaringen en gevoelens.
In 1996 besliste men een nieuwe bodega in Ribera del Duero te creëren, volledig onafhankelijk van Vega Sicilia. Deze wijn komt op de markt onder de naam Alion. Een ander project van de familie Alvarez is de DO Torro.
Vanaf 1997 werd begonnen met de aankoop van wijngaarden. Niet alleen in Spanje zelf, maar ook in het buitenland investeerde de familie Alvarez. In Hongarije stortten ze zich op de Tokaj : Oremus werd opgekocht en grondig vernieuwd. Hier wordt dan ook vloeibaar “goud” gemaakt in de vorm van de zoete Tokaj Oszu. Hier wordt druif voor druif geplukt.
Bij het bezoek werd uitgebreid stilgestaan bij welke eiken , Amerikaanse, Franse of Hongaarse nu wel de beste zijn voor de vaten. Van belang is de hardheid van het hout en daarmee gepaard gaand de doorlaatbaarheid van zuurstof.
Maria openbaarde ons een andere, ook belangrijke factor: nl. de kurk.
De grootste angst is een bacteriële besmetting via de kurk. Vega Sicilia koopt enkel de allerbeste kurk, laat deze 3 maal testen in een laboratorium in Bordeaux en daarna nogmaals als de kurk in de fles zit. Hierdoor komt de kostprijs van een kurk op € 1,00 per stuk.
Hoe de wijnen te schenken .
De Vega Sicilia Unico twee uur van tevoren ontkurken. Niet decanteren. Duurt tijdens het diner nog wel een uur om alle aspecten te ontdekken (big range of aroma’s ).
Overige wijnen: -> 1 uur van tevoren ontkurken.
Na het dankwoord van Symon en de overhandiging van de kalender aan Maria werd het toch tijd om te vertrekken. Don’t overstay your welcome!
Op naar de lunch.
Geluncht in de kelder van Mesa de la Villa in Aranda.
Meloen met zalm, gevulde paprika en lamsvlees op wel heel Spaanse wijze. Hierbij gedronken: Ribera del Duero, Paramo Guzman 2003.
Hoewel alweer aan de late kant toch nog even de prachtige gevel van de kerk Santa Maria bewonderd.
Weer in de bus op weg naar Bodegas Hermanoz Perez Pasquas in Pedrosa de Duero. Hier werden we ontvangen door de Nederlands sprekende Juan (onze Jan) de la Vega. Hij heeft een Nederlandse moeder en studeerde in Amsterdam rechten .
Hier wederom een uitgebreide rondleiding en ook hier werden de druiven , midden in de oogsttijd, aangevoerd.
Na het bezoek in de ochtend en de zware lunch had menigeen moeite om weer bij de les te zijn. Deze bodega is een toonbeeld van traditie voor de Ribera del Duero, maar maakt tegelijkertijd deel uit van de meest moderne en vooruitstrevende wijnen van de streek.
De drie broers - Benjamin, Manuel en Adolfo – runnen samen dit familiebedrijf, waarbij het accent nadrukkelijk op kwaliteit ligt.
De vatenkelder is zonder twijfel een van de indrukwekkendste van Spanje.
De totale oppervlakte aan wijngaarden is 100 ha. Meer dan de helft hiervan bestaat uit wijnstokken die ouder zijn dan 25 jaar, wat uitzonderlijk is in deze appellatie. Om de vereiste kwaliteit te bekomen is een uitermate strenge selectie noodzakelijk. Juan vertelde ons dat vaak de helft van de druiven niet wordt geoogst omdat de kwaliteitscriteria niet gehaald worden.
De wijngaarden bestaan hoofdzakelijk uit Tinto Fino, zoals de Tempranillo in Ribera del Duero genoemd wordt; maar 10% van de productie bestaat eveneens uit Cabernet Sauvignon.
De Cabernet Sauvignon-druiven worden hoofdzakelijk gebruikt voor de Reserva’s en Grand Reserva’s om deze wat meer structuur en een lang leven te geven. Tot voor kort werden voor de crianza voornamelijk Amerikaans eiken gebruikt. Ondanks de hoge prijs wordt er nu meer en meer voor Frans eikenhout gekozen.
Deze bodega is er bijzonder trots op dat ze de wijn mogen leveren welke de Paus schenkt bij de mis (voor de miss?) tijdens kerst.
Wat dronken wij:
Cepa Cavilan 2002 (€ 7,00 )
Vina Pedrosa, Crianza 2001 (€ 14,00)
Vina Pedrosa , Reserva 1999 (€ 28,00 )
Vina Pedrosa , Grand Reserva (€ 50,00 )
Perez Pascuas 1996 (€ 90,00 )
Onnodig te vermelden dat qua kwaliteit, schoonheid , smaak en welbehagen dit een oplopende reeks betreft.
Na het dankwoord van Symon werden we uitgeleide gedaan en kregen ieder een fles Pedrosa en een cap met de naam van de bodega erop cadeau. Gelukkig bestond er ook de mogelijkheid om flessen te kopen.
‘s Avonds bij het diner in de Parador werden de meegekregen flessen dankbaar en in volle overtuiging opgedronken.
Het is een koele ochtend en na het ontbijt verlaten we deze Parador en gaan met de bus richting Haro. Zij die eigen vervoer hebben zullen op eigen gelegenheid reizen.
In de bus ontstaat enige opwinding. Twee, niet met name te noemen, confrères blijken bij het uitchecken hun kamersleutels niet te hebben afgegeven.
De bus maakt een noodstop en de Grand Maître neemt zijn verantwoordelijkheid.
Resoluut confisceert hij de sleutels en trekt een sprint naar het hotel, in een tijd die voor een Olympische kwalificatie niet zou misstaan. Chapeau!!
Aangekomen bij Hotel Luz worden op on-Spaanse wijze de koffers direct op straat uitgeladen.
Helaas, deze exercitie kon in omgekeerde volgorde worden herhaald omdat de kamers nog niet schoongemaakt waren.
Dit gaf een enkeling nu wel de kans om aan de overkant een kop koffie te pakken.
Door naar Lorono voor de lunch. Bij restaurant Leito’s kon iedereen zelf uitkiezen wat men wilde lunchen. Rolf liet onverwachte talenten zien door spontaan de bestellingen te gaan opnemen en zodoende onze gastvrouwen voor een afgang te behoeden.
Het uitkiezen van de wijn bij de lunch was voor de inmiddels gelouterde gasten geen enkel probleem. Het werd: Louis Olarra ICAZA, een rode landwijn.
Hoewel alles vlotjes verliep was een achterstand in tijd op het programma wederom een feit.
Wat heerlijk dat zoiets in Spanje er totaal niet toe doet.
Wat er wel toe deed is dat bij onze volgende bodega maar een beperkt aantal mensen kon worden ontvangen. Welk een Salomons-(Symons) oordeel moest worden geveld !
Stijlvol werd afscheid genomen van onze dames die zonder morren (?!) iets leuks gingen ondernemen. Met de bus wel te verstaan, die we later zouden ontberen toen we nog naar het dorpje Laguardia bleken te gaan.
In Bodegas Artadi vriendelijk ontvangen door Anna.
De typische Riojabegrippen als Reserva, Crianza en Gran Reserva worden hier resoluut overboord gegooid vanaf 1998. Artadi kiest op dat vlak voor vernieuwing en ontdoet de Pajos Viejos, Vina El Pison en Grandes Anadas van de benaming Reserva. Net als Finca Allende en Abel Mendoza is Artadi een van de enige wijnhuizen die zich niet aan de opgelegde elevageschema’s houdt van de Consejo Regulador de la Rioja. Volgens eigenaar Juan Carlos Lopez de Lacalle is de wetgeving wat betreft naamgeving een achterhaald concept. Het is de wijn zelf die zal uitmaken hoe lang hij op het hout blijft. Deze bodega is bovendien zeer Bordeaux-minded. Die Franse houding laat zich trouwens ook gevoelen op commercieel vlak: Artadi is de eerste bodega uit de Rioja die zijn topwijnen ‘en primeur’ verkoopt aan zijn vaste klanten.
De ‘moderne’ manier van werken wil niet zeggen dat ‘traditionele’ elementen in de vinificatie verwaarloosd worden: de 3 topwijnen van het huis ondergaan immers hun gisting niet in inox cuves maar in grote gistingstanks van nieuwe Franse eik. Vervolgens worden alle wijnen op nieuwe Franse eik gelagerd (wat betreft de topwijnen) en op Frans eik van het tweede, derde en vierde jaar (voor de Vinas de Gain).
Wij kregen te proeven:
1. El Seque, 2002, een wijn uit Allicante
2. Santa Cruz de Artazu, 2002, een wijn uit Navarro
3. Artadi, Pagos Viejos, 2002
4. Vinedos De Lacalle y Laorden, Vina El Pison 2002
In “Monumenten van de Spaanse Wijn”, door Wim Van Leuven, (ISBN: 90-5856-022-8) worden no 3 en 4 beschreven:
-3. Artadi, Pagos Viejos
98% Tempranillo, 2% Graciano, Garnacha, Mazuelo
Helderrode kleur. Mooie afgelijnde neus van rood fruit met hints van cacao en chocolade.
Perfect uitgebalanceerde zuren en evenwicht van fruit met de Franse eik. Vol in de mond en evenwichtige finale.
-4. Vina El Pison
99% Tempranillo, 1% Graniano
Donkerrood van kleur. Zeer fijne neus met een grote complexiteit. In de mond summum van structuur en elegantie met minerale toetsen en zwart fruit, onderbouwd met mooi gedoseerde , nieuwe Franse eik. Vol en geconcentreerd. Lang en aangename finale. Grootse , krachtige maar toch zeer elegante structuur.
Zoals bij alle proeverijen zat er een duidelijke opbouw in het proeven. Met andere woorden, ook naar de mening van de gastheer/vrouw van goed, beter naar het beste.
Het geplande bezoek aan Bodegas Finca Allende kon geen doorgang vinden, maar de vervanger Bodegas Bilbainas is qua omvang niet mis.
Een bodega met wel 260 ha wijngaard. Een erg groot bedrijf en dit brengt de nodige risico’s met zich mee, hetgeen bleek in 1997 toen het bedrijf noodgedwongen werd overgenomen.
70% van de wijnen wordt gemaakt van druiven uit eigen wijngaarden. 30% komt van omliggende boeren.
Er wordt enkel rode wijn geproduceerd met een zeer beperkte champagne productie, de Royal Carlton.
Eerst een korte uitleg door Ramon gevolgd door een rondleiding door Jose Antonio.
Een indrukwekkende fabriekshal met 13 miljoen (!!) liter wijn, waarvan 7 mln. in vaten, 3 mln. in tonnen en 3 mln. in flessen.
Vervolgens werden we door een onderaards gangenstelsel geleid van wel meer dan 100-jaar oud.
Het rook er op z’n zachts gezegd ‘apart’. Eerst naar rioollucht en later naar mos en schimmels. Dit werd sommige dames in het gezelschap toch echt te machtig en deze vertrokken naar de ontvangsthal. Een enkele roker in ons gezelschap liet deze kans niet ongezien voorbijgaan.
De proeverij:
Zoals gemeld enkel rode wijn, waarvan wij er twee mochten proeven.
Misschien was het het late uur en de vermoeidheid, maar echt enthousiast werd het gezelschap niet. Waren we wellicht al te veel verwend?
Vina Pomal, 1997 (€ 12,00 )
Vina Vicalanda, 1999 (€ 14,00 )
Navraag leerde dat volgens onze ‘kenners’ beide wijnen toch wel ‘ karakter’ misten.
Gezien de omvang van het een en ander wel degelijk een indrukwekkend bezoek en zeker de moeite waard. Erg leerzaam om de verschillen tussen de diverse bodega’s te ontdekken.
Bij het diner ‘s avonds in een charmant locaal restaurant aten wij locale Spaanse gerechten, besprenkeld met door Rolf meegebrachte wijn van ons eerste bezoek aan Bodegas Reyes.
Tijdens het diner nam onze Grand Maître Dé, ondanks eerdere toezeggingen, het woord om de reis tot dan toe te evalueren. Een warm applaus kon natuurlijk niet uitblijven.
Als voorgerecht een gepaneerde groenteschotel. Helaas wil het oog ook wat, maar het was echt wel lekker. Hierbij werd, naast de wijn van Rolf, de huiswijn, een Rioja Terete 1999, geschonken.
Daarna het lam, bereid op locale wijze.
Door het verlate stadje wandelde iedereen moe maar voldaan terug naar het hotel, waar voor de die-hards nog een slaapmutsje wachtte.
Bodegas Lopez de Heredia ligt tegen het dorpje Haro aan en dit betekent een kort busritje.
Dit gaf Dé juist voldoende tijd een wijziging in het programma toe te lichten.
Samen met Symon is besloten het bezoek aan Burgos, voor sightseeing en shopping, te laten vervallen. Dit blijkt te getuigen van een vooruitziende blik, want reeds ons eerste bezoek loopt behoorlijk uit.
Bij Lopez de Heredia worden we ontvangen door de dochter van de eigenaar : Marie- Therese, voor vrienden Mercedes. Een zeer enthousiaste jonge dame met de (vrouwelijke?) eigenschap dat, als je er een kwartje ingooit, je er voor een gulden eruit krijgt.
Onafgebroken heeft ze drie uur lang gepraat. En hoe: zeer deskundig, bevlogen, enthousiast vol liefde voor het vak.
Eerst op de buitenplaats de nieuwbouw (volgens kenners: kunst) bewonderd, in de vorm van een in aanbouw zijnde verkoop-/ontvangsthal, met zicht in de kelders.
Hierna de rondleiding binnen. Een uitgebreid gangenstelsel waarin de wijn opgeslagen ligt.
Wat opviel is dat men schimmels, motten, spinnen e.d. vrolijk z’n gang laat gaan.
De kurken van de flessen worden bewerkt met was om besmetting tegen te gaan.
Even via een onderaardse gang naar buiten naar de rivier. Hier werd vroeger de wijn met bootjes afgevoerd naar het noorden, richting Santander en San Sebastian. Mercedes vertelde ons dat er door het toegenomen aantal bezoekers steeds minder spinnen zijn om de motten op te eten.
In een van de kelders trekt ze spontaan twee flessen witte Tondonia 1964 (!) uit een gewelf.
Deze is waarschijnlijk 40 jaar niet aangeraakt. We lopen verder en daar wacht een bijzondere verrassing : een prachtige onderaardse cave met een enorme ronde tafel. We ruiken vers brood en kruidige salami’s. Hier gaat de proeverij plaatsvinden.
Deze entourage laat een diepe indruk achter.
We proefden achtereenvolgens :
de witte Vina Tondonia uit 1964; een ware godendrank
de rode Vina Tondonia uit 1996; prijs in een retaurant € 24,00. Krachtige aanzet met toch soepele tannines. Sexy structuur , voorzien van oren en poten. Schitterende finale. Genotwijn.
de rode (Rioja) Bosconia 1996; een krachtige aanzet in de mond, het hout mooi verweven met het fruit. Toonbeeld van finesse. Rijpe tannines, aangenaam soepele zuren met een finale met lengte.
Overigens zijn alle wijnen echte aanraders !
Aan het onvermijdelijke einde van het bezoek is het bijkans onmogelijk Mercedes te bedanken voor deze voortreffelijke ontvangst.
Zoals altijd lukt dit onze Symon bijzonder goed. Na de nodige wijnen te hebben gekocht, (het wordt nu toch echt een aanslag op de schokbrekers van Loek Verhees), op weg naar Santa Domingo de la Calzada voor de lunch. Het wordt restaurant El Rincon de Emilio (zeer knap zo ‘last minute’ geregeld!).
Bij de lunch wordt een Munga, Rioja 2001 geserveerd.
Gelukkig is er nog tijd voor een bezoekje aan de kathedraal de Santa Maria. Het verhaal van de haan en de kip wordt geacht onthouden te zijn.
Terug naar Haro naar het hotel om diegenen af te zetten die de middag verder lui willen doorbrengen. Voor de echte liefhebbers staat er nog en bezoek in Samaniego aan Bodegas Fernando Ramirez de Ganuza op het programma. De drang van enkele Amies van de vorige dag om toch vooral ook Bodega Artadi te bezoeken, blijkt als sneeuw voor de zon vertrokken te zijn (toch het warme weer?).
Alleen de heren, zelfs zonder Els, gaan opgewekt naar deze laatste proeverij.
Hier worden we ontvangen door de Nederlandse Jeroen Nagtegaal.
Uit de documentatie van Symon wisten wij reeds wat het bijzondere van deze bodega is: de verwerking van de druiventrossen. Dankzij de oogsttijd konden wij dit met eigen ogen zien. De tros wordt op 1/3 van onderen met de hand afgeknipt.
“the separation of the ‘shoulders’ from the ‘feet’ is based on the fact that the maturation of the berries in the same bunch never is homogenous. The ‘shoulders’ are destemmed and crushed, where as the ‘feet’ stay wholly and ferment apart in the classical ‘carbonic maceration’ style.”
Van de punten van de tros wordt een jonge wijn gemaakt, de zgn. R. Punto. (de puntas de racino).
In vergelijking met het bezoek in de ochtend aan Lopez de Heredia, valt het op dat het hier brandschoon is, (dit met uitzondering van de naast de bodega gelegen enorme toren. In de tijd van ziektes als de pest werden hier duizenden lijken in gedumpt).
Geen spinnen , motten en wat dies meer zij. Verder verdient vermelding dat voor een speciale wijnsoort, bij de verwerking in inox cuves, grote ballonen gevuld met water gebruikt worden om te persen.
Hieruit krijgt men een zeer geconcentreerde en gearomatiseerde wijn. Overigens produceert men hiervan maar 8.000 flessen. Extra aardig aan dit bezoek was dat we ook de wijngaard ingingen. Jeroen gaf uitleg over de ligging, het verschil tussen de Gratiana en Tempranillo druiven en andere wetenswaardigheden.
Eerst oogst men de zuidelijke kant van de takken, daarna de noordelijke. Wat niet voldoet aan de strenge kwaliteitseisen laat men simpel hangen.
Aangezien wij reeds experts waren op het gebied van eikenhout en kurk gingen we hier dieper in op de bodemgesteldheid. Het zal niet verbazen dat dit van essentieel belang is en dat de beste domeinen dikwijls in de buurt van een rivier liggen.
In de wijngaard vertelde Jeroen, van huis uit geoloog, ons zijn grootste wens: zelf een bodega te bezitten. Hij heeft al wat grond gekocht en wie weet komt er wat van. (nog informal investors in onze confrérie?)
De proeverij :
de jonge wijn R. Punto, Maceracion carbonica de puntas de racino.
In de winkel voor +/- € 9,00
Fincas de Ganuza, Rioja, Reserva 1998.
In de winkel voor +/- € 18,00
Ramirez de Ganuza, Reserva 1999
In de winkel voor +/- € 36,00
Stuk voor stuk koopwaardige wijnen : nu reeds op dronk.
Na Jeroen met het gebruikelijke geschenk bedankt te hebben, terug naar het hotel.
De meesten van ons maakten na de borrel een wandeling door Haro om ergens te gaan eten.
Naar bleek werden het vooral restaurants met de oorspronkelijke Noord-Spaanse keuken , tapas en veel wijn.
De dag om te gaan verplaatsen naar Bilbao.
Onze chauffeur blijkt na een week toch zijn topvorm te vinden en rijdt zonder enige aarzeling, alleen over de autoroute, naar het hotel.
Misschien wil hij nu snel naar zijn gezin (of partner?), en het is nog een flink stuk terug naar Madrid.
Bij menig deelnemer zijn er afkickverschijnselen waarneembaar. Een dag zonder proeverij: hoe kan dit goed gaan.
Voordat we inchecken bedankt Adriana Rottenberg in prachtig Spaans onze chauffeur, niet alleen met woorden maar ook met een enveloppe met inhoud.
Tot het afsluitende diner is een ieder vrij om te gaan en staan waar hij/zij wil.
Gezien het mooie weer, zo’n 28 graden, wordt er o.a. in het oude centrum gewandeld en gewinkeld. Verder kiest praktisch iedereen ook voor een bezoek aan het wereldberoemde Guggenheim Museum.
Even na achten verzamelen we in de hal van het hotel om te gaan wandelen naar Restaurant Zortziko.
Het is niet ver: over de brug, een bochtje hier een hellinkje daar, en we zijn er.
Bij de heren gaan de linten om!
We worden een prachtige zaal ingeleid met twee mooie gedekte tafels, enkel voor ons gezelschap.
Voor het menu en de wijnen verwijs ik gaarne naar de bijlage.
Tijdens het diner neemt Els het woord om ons te bedanken dat zij en Ramon met ons mee mochten . Het woord ‘ vriendschap’ stond hierin centraal.
De Grand Maître verrast Ramon door hem, als dank voor zijn introducties, te benoemen tot ‘Conseigné Spéciale de Notre Confrérie’. Hierbij wordt een oorkonde overhandigd.
Ramon, terecht aangedaan, bedankt uitvoering en hoopt dat er in de toekomst bezoeken aan hem in Spanje zullen volgen.
Nu wordt het tijd voor Dé om Symon te bedanken. Kort en bondig: Symon heeft een reis georganiseerd die tot in de puntjes klopte. Zeer gevarieerd, leerzaam en plezierig . Wat een enorme voorbereiding moet dit hebben gevergd. Zeer, zeer veel dank namens alle deelnemers!
Op zijn beurt bedank Symon Dé en anderen voor het welslagen van deze reis.
Als laatste worden de keukenbrigade en de eigenaar van Zortziko bedankt voor het prachtige afsluitende diner.
Met weemoed nemen zij die de volgende dag vliegen afscheid van de echtparen Dekker, von Lindern, Carp, Rottenberg, Verhees en Leal.
Vroeg uit de veren om na een snel ontbijt per taxi naar het vliegveld te vertrekken.
Een kleine overzichtelijke luchthaven waar nog voldoende tijd was, dankzij het inchecken bij de business-balie, voor een kopje koffie en de aankoop van wijnen.
Met de locale vlucht van Bilbao naar Madrid om daar over te stappen op het vliegtuig naar Amsterdam.
Bij dit overstappen bleek het accent op ‘stappen’ te komen liggen. Een vertraging van meer dan 1½ uur gaf ruim de tijd tot het doen van inkopen.
Na een vlucht van 2½ uur weer terug op vaderlandse bodem voor het onvermijdelijke afscheid.
Al met al een memorabele reis waar we met veel plezier op terug zullen kijken .
November 2004
Erik M. Jens
De bijlagen volgen nog, maar dit wordt begin 2005.
lijst deelnemers
kaartje Spanje
beschrijving bodegas uit documentatiemap van Symon
menu restaurant Zortziko
Calificacion de las Anadas de los Vinos de la Ribera del Duero